Sieć Centrów Organizacji Pozarządowych

W myśl opisywanego systemu wsparcia cały obszar województwa warmińsko-mazurskiego powinien zostać pokryty siecią kilkunastu powiatowych Centrów Organizacji Pozarządowych (COP) na zasadzie: jeden powiat – jedno Centrum. COP jest zadaniem realizowanym przez organizację pozarządową¹ na zlecenie samorządu lokalnego². Stowarzyszenie prowadzące COP może samodzielnie pozyskiwać środki finansowe na rozszerzenie działalności Centrum za pomocą pisania wniosków grantowych³. Rozwój sieci Centrów wspiera Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych w ramach realizowanych przez siebie projektów⁴. Obecnie w województwie warmińsko-mazurskim Centra funkcjonują w trzech największych miastach – Olsztynie, Elblągu i Ełku – oraz w powiecie iławskim, ostródzkim, braniewskim i gołdapskim⁵. Wszystkie organizacje prowadzące Centra (8) są członkami Sieci Wspierania Rozwoju Lokalnego HEROLD, która skupia niemal 50 organizacji szeroko rozumianego rozwoju lokalnego⁶. Trwają rozmowy z organizacjami i samorządami kilku powiatów, aby w ramach następnego projektu ESWIP-u uruchomić kilka kolejnych Centrów.

Podstawowymi usługami świadczonymi przez Centrum są: informacja, doradztwo, szkolenia, animacja, udostępnianie pomieszczeń i sprzętu biurowego. Usługi te skierowane są zwłaszcza do młodych organizacji i inicjatyw obywatelskich. Ponadto, Centrum obsługuje opisane wyżej partnerstwo, powiatową Radę Organizacji Pozarządowych oraz ściśle współpracuje z pełnomocnikami ds. organizacji pozarządowych powiatu i gmin. Do tego przekazuje informacje nt. organizacji do regionalnego serwisu internetowego www.wim.ngo.pl, tworzy bazę adresów mailowych organizacji z powiatu, przesyła poprzez nią bieżące informacje, współorganizuje konferencje i Fora Inicjatyw Pozarządowych.

Organizacje prowadzące COP tworzą – we współpracy z urzędnikami ds. organizacji pozarządowych – powiatową sieć wsparcia organizacji⁷, pozyskując do współpracy Gminne Centra Informacji, urzędy gmin wiejskich, Gminne Ośrodki Kultury, wiejskie szkoły, świetlice i biblioteki, sołectwa i same organizacje. To są miejsca, gdzie podejmowanych jest bardzo wiele inicjatyw na rzecz społeczności lokalnych. Centrum ma współpracować z tymi podmiotami, spotykać się, przesyłać informacje.

Pracownikami Centrum powinny być osoby właściwie przygotowane: muszą posiadać dużą wiedzę na temat organizacji pozarządowych, muszą dobrze znać sytuację społeczną w powiecie, potrafić zarządzać informacją, doradzać, konsultować projekty i sposób ich realizacji. Powinny być dobrymi animatorami i trenerami⁸. Osoby te pracują w terenie: współpracują z sołectwami na rzecz aktywizowania mieszkańców, pomagają w tworzeniu i działalności organizacji rozwoju wsi, spotykają się z władzami, radnymi, społecznościami, animują aktywność lokalną, badają lokalne potrzeby w zakresie rozwoju społecznego.

ESWIP w partnerstwie z Siecią Wspierania Rozwoju Lokalnego Województwa Warmińsko-Mazurskiego HEROLD oraz z Forum Pełnomocników opracował standard działania powiatowego Centrum Organizacji Pozarządowych, skierowany przede wszystkim na wspieranie obszarów wiejskich. Standard określa podstawy prawne funkcjonowania Centrum, jego misję, cele, zadania i usługi, teren pracy, kompetencje zatrudnionych osób, wielkość lokalu i jego wyposażenie, koszt funkcjonowania itp. Ze wstępnego rozeznania wynika, że roczny koszt funkcjonowania Centrum wynosi od 60.000 do 100.000 zł. Obecnie COP w Elblągu jest finansowany ze środków miejskich w wysokości 70.000 zł w ramach trzyletniego kontraktu. To zbyt mała kwota, standard określił ją na ok. 120.000 zł – tyle otrzymało w roku 2009 Centrum w Olsztynie prowadzone przez Związek Stowarzyszeń „Razem w Olsztynie” (miasto niedawno przekazało wyremontowany i dostosowany do funkcji Centrum budynek). Docelowo zadanie powinno być finansowane na zasadzie wieloletniego kontraktu (powierzenia) w ramach montażu finansowego ze środków starostwa oraz poszczególnych gmin.

Centrum Organizacji Pozarządowych jest jednym z najważniejszych narzędzi warunkujących rozwój sektora pozarządowego w wymiarze powiatowym i dalej – regionalnym. Jak wspomniano, wszystkie organizacje prowadzące COP znajdują się w Sieci HEROLD; w jej ramach Centra tworzą wewnętrzną sieć w celu wzajemnego wsparcia, wymiany doświadczeń, informacji, organizowania specjalistycznych szkoleń itp. Sieć Centrów obsługuje Regionalny Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych.

--
Arkadiusz Jachimowicz

--
¹ COP-y mogą prowadzić w partnerstwie dwie organizacje (Elbląg), może prowadzić związek stowarzyszeń (Olsztyn).
² COP może finansować jeden samorząd (Elbląg, Olsztyn) lub kilka samorządów (powiat braniewski).
³ Działalność taką finansują np. Fundusz Inicjatyw Obywatelskich, POKL, Fundusze Norweskie itp.
⁴ Był to realizowany w 2008 i 2009 roku projekt Na rzecz aktywnej współpracy finansowany ze środków tzw. Funduszu Norweskiego w ramach którego uruchomiono 3 centra: w powiecie iławskim, braniewskim i ełckim.
⁵ Centra prowadzone są przez: Związek Stowarzyszeń „Razem w Olsztynie" (Olsztyn), Stowarzyszenie Elbląg-Europa i Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych (Elbląg), Stowarzyszenie Aktywnych STOPA (Ełk), Stowarzyszenie Kulturowe Sasinia (Ostróda), Stowarzyszenie „Przystań” (Iława), Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy Wilczęta (Braniewo), Gołdapski Fundusz Lokalny (Gołdap).
⁶ www.herold.org.pl
⁷ Taką sieć jako pierwsze zbudowało Stowarzyszenie „Przystań” prowadzące COP w powiecie iławskim.
⁸ W projekcie ESWIP-u osoby zatrudnione w Centrach ukończyły Szkołę Animatorów Społecznych oraz Szkołę Trenerów Organizacji Pozarządowych.