Przystanek rozwój

– Stowarzyszenie „Przystań” w Iławie powstało w 2000 roku z potrzeby utworzenia „parasola”, jednej silnej organizacji, która wspomagałaby rozwój NGOs' w powiecie iławskim – mówi Krzysztof Panfil, prezes Stowarzyszenia. – Od samego początku działania „Przystani” polegały nie tylko na wspieraniu organizacji pozarządowych, ale także na inicjowaniu działań animacyjnych w społeczności lokalnej.

Centrum pozarządowej Iławy

Ze wspieraniem działających w powiecie iławskim NGOs, a pośrednio z rozwojem społeczności lokalnych, związane było utworzenie w 2001 roku Centrum Organizacji Pozarządowych (COP) w Iławie. Zaczęło się od projektu „Centrum Organizacji Pozarządowych i Współpracy z Samorządem w Iławie”. Stowarzyszenie było głównym koordynatorem COP od początku jego działalności, aż do roku 2008, kiedy zadanie to przeszło w ręce Urzędu Miasta Iława.
Realizacja celów statutowych COP będącego pod opieką Stowarzyszenia, polegała na rozwijaniu zasobów ludzkich i technicznych w organizacjach pozarządowych oraz na wspieraniu działań podejmowanych pro publico bono przez NGOs i grupy nieformalne z powiatu. Ponadto Centrum dążyło do integracji III sektora na tym obszarze. COP wcielał w życie wsparcie prowadząc działalność informacyjną o szkoleniach, konferencjach, projektach unijnych, a także pomagając organizacjom zarówno w kwestiach merytorycznych (np. przy opracowaniu zasad współpracy wewnętrznej organizacji oraz z samorządem lokalnym), jak i technicznych (np. poprzez udostępnianie pomieszczeń, komputerów, Internetu, telefonów).
– Kulminacja działalności COP przypadła na rok 2003- 2004, kiedy to realizowana była rekordowa liczba działań nastawionych na rozwój III sektora i społeczności lokalnych z powiatu. - wspomina Krzysztof Panfil. – Prężna działalność w tym okresie zaowocowała znacznym progresem NGOs' oraz ożywieniem inicjatyw społecznych. Wypracowane rezultaty dostrzeżone zostały przez przedstawicieli I sektora, czego konsekwencją było udzielenie Centrum wsparcia materialnego przez gminy, starostwo i miasto.
Po przejęciu nadzoru nad Centrum przez Urząd Miasta, zawęził się zasięg jego działań. Obecnie adresowane są one do organizacji z Iławy, a nie całego powiatu, jak to miało miejsce wcześniej.

Aktywizacja sensu stricto

Stowarzyszenie „Przystań” od 2004 roku jest partnerem Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce w realizacji programu Polsko- Amerykańskiej Fundacji Wolności „Działaj Lokalnie”. Stowarzyszenie pełni tu rolę Lokalnej Organizacji Grantodawczej (LOG), która na poziomie lokalnym, w siedmiu powiatach Iławy, przyznaje granty w konkursach zarówno organizacjom pozarządowym, jak i grupom nieformalnym.
– W odróżnieniu od ponadlokalnych grantodawców, jesteśmy bardziej wyrozumiali w procesie przyznawania grantów – mówi Marek Polański, koordynator projektu. – Oczywiście, składane projekty muszą spełniać odpowiednie kryteria, ale my sami jako LOG pomagamy je pisać, pozostajemy z wnioskodawcami w stałym kontakcie telefonicznym, zwracamy uwagę na błędy, jeszcze zanim złożą oni projekty do Komisji Grantowej.
W tym roku organizowana jest już szósta edycja programu.
– Granty mają mobilizować ludzi do podejmowania samodzielnych i kreatywnych prób rozwiązywania problemów społecznych – twierdzi Marek Polański. – Otrzymane dotacje, choć nie są oszałamiająco duże, pozwalają „zadziać się” w naszej społeczności- ludzie dostrzegają, że warto coś robić, zaczynają wierzyć we własne siły, co pociąga za sobą zmianę postaw na bardziej aktywne, zdolne do podejmowania i kontynuowania działań podnoszących jakość życia miejscowej ludności.
W przeciągu trzech lat doświadczeń we współrealizacji Programu, Stowarzyszenie przyznawało granty wielu interesującym inicjatywom.
– Zwycięzcy konkursów przedstawiali bardzo ciekawe i wartościowe projekty – wspomina Marek Polański. – Trudno z tej grupy wyłonić te bardziej wyjątkowe, bo wszystkie takie były. Wachlarz dotowanych projektów był szeroki, o rozmaitej tematyce i wspierający różne grupy społeczne, np. projekt angażujący uczestników WTZ w stworzenie sztuki teatralnej, projekt informujący lokalnych przedsiębiorców o korzyściach płynących z zatrudnienia osób niepełnosprawnych, czy też szerzący wiedzę na temat raka piersi wśród kobiet na wsiach.

Inwestycja w młodzież

Stowarzyszenie „Przystań” włącza się w organizację dwóch rodzajów stypendiów adresowanych uczniów i studentów z powiatu Iławskiego. Pomagają one przełamywać bariery finansowe, stojące na drodze do zdobycia wykształcenia.
Program „Stypendia Pomostowe” Stowarzyszenie realizuje już po raz siódmy, w ramach szerszego projektu pt. „VII edycja Stypendiów Pomostowych” prowadzonego przez Fundację Edukacyjną Przedsiębiorczości przy współudziale Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce i Fundacji im. Stefana Batorego. Poprzez roczne wsparcie finansowe z Programu, dobrzy uczniowie pochodzący z niezbyt zamożnych rodzin z małych miejscowości i miast, mają szansę podjęcia nauki na wyższych uczelniach.
Fundusz Stypendialny- Równe Szanse współtworzony jest we współpracy Stowarzyszenia z Fundacją Batorego. Polega ona na tym, iż Stowarzyszenie pozyskuje środki od darczyńców, a Fundacja Batorego dodaje do uzbieranej sumy drugie tyle. Już siódmy rok Stypendia z Funduszu przyznawane są uzdolnionym uczniom szkół gimnazjalnych i średnich, pochodzącym z rodzin ubogich.
– Bardzo istotne jest, że zarówno samorządy jak i społeczeństwo lokalne, a także sektor biznesu oraz szkoły, widzą potrzebę inwestowania w młode pokolenie i włączają się w zbiórkę pieniędzy. Sami stypendyści aktywnie działają na rzecz zdobycia jak największej kwoty – mówi Krzysztof Panfil. – Dla nas najważniejsze jest kreowanie odpowiedniej postawy wśród młodzieży, dlatego działamy w imię zasady: „daj wędkę, a nie rybę”. Chodzi o to, aby młodzież nie dziedziczyła postawy roszczeniowej, dlatego nie tylko trudne warunki materialne są kryterium przyznania stypendium. Doceniamy przede wszystkim chęć do nauki, rozwijania zainteresowań, ale też odpowiednią postawę młodzieży, która aktywnie angażuje się w prospołeczne inicjatywy, np. poprzez działanie w Centrum Wolontariatu, albo branie udziału w akcjach PCK.
– Stypendium pozwala uczniom rozwinąć skrzydła. Sukcesy naszych stypendystów to ogromna satysfakcja, także dla nas – przyznaje Krzysztof Panfil.

Młodzież raz jeszcze

Doświadczenia Stowarzyszenia „Przystań” w realizacji programu „Młodzieżowy lider” w 2005 roku doskonale pokazują, że na pożądane rezultaty nie trzeba czekać długo. Program zakładał wyłonienie spośród młodzieży lokalnych liderów, chcących doskonalić swoje przywódcze umiejętności, w kreatywny sposób kształtować współpracę wśród młodych ludzi oraz wskrzeszać ich twórcze siły do działań na rzecz społecznego, a także kulturalno- edukacyjnego rozwoju.
– Misją projektu „Młodzieżowy Lider” było wyłonienie osób, które porwałyby za sobą innych. Liderzy zostali przeszkoleni w zakresie komunikacji, współpracy w grupie i kreatywnego myślenia oraz otrzymali pomoc przy pisaniu i późniejszej realizacji projektów – wspomina Krzysztof Panfil. – Po początkowej fazie wsparcia, młodzież całkowicie przejęła stery we własne ręce. Bardzo szybko z „grupy uczniaków” powstali liderzy przez wielkie L, którzy już bez niczyjej pomocy piszą projekty i je realizują – dodaje z satysfakcją.

Dobra przystań

„Przystań” to dla jednych parasol, o którym wspomniał Krzysztof Panfil, dla innych, trochę zawistnych, być może „czapa”. Na pewno jest to jednak dobrze zarządzana i skutecznie pracująca, nie tyle na swoje dobre imię, co na rzecz rzeczywistego rozwoju, organizacja. Ośmioletnie doświadczenie Stowarzyszenia jest bowiem żywym dowodem takiego promowania i wspierania oddolnych inicjatyw, które skutecznie budzi potencjał społeczności do twórczej walki o jej własne dobro.

Alina Piekarska