Sasinia - kulturalnie i lokalnie

Ostródzkie Stowarzyszenie Kulturowe "Sasinia” założyła grupa pasjonatów historii zafascynowanych dziejami ich małej ojczyzny, głównie terenów obecnego powiatu ostródzkiego, dawniej Sasinii właśnie. Pomysł na zorganizowane działanie był odpowiedzią na zainteresowanie środowiska lokalnego tym właśnie tematem i zrodził się z braku takiej organizacji w powiecie. „Sasinia” formalnie powstała w 2000 r. i od tego czasu podejmuje szereg inicjatyw skierowanych do społeczności lokalnej.
- Nasz debiut, a zarazem najciekawszy projekt to „Mazurska Wieża Babel”, polegający na budowaniu tolerancji dla innych ras, innych wyznań, osób niepełnosprawnych. Projekt adresowany był głównie do młodzieży z terenu powiatu ostródzkiego – mówi prezes stowarzyszenia Ryszard Bogucki.

Historia bliska

„Konikiem” stowarzyszenia jest dziedzictwo kulturowe. Popularyzacja wiedzy o dziedzictwie kulturowym i historii ziemi ostródzkiej to główne cele i misja Sasinii. Realizowane są na różnorodne sposoby. Pierwszy z nich to publikacja cyklu artykułów w lokalnych mediach. Bardzo ciekawą inicjatywą są krótkie filmy historyczne, dotyczące ziemi ostródzkiej. Stowarzyszenie prowadzi bowiem wewnętrzny program „Film i historia”, prezentujący właśnie historię regionu ostródzkiego. Do tej pory powstało 5 filmów, obejrzało je ponad 500 osób. Filmy te pokazują historię najczęściej mało znaną lub nie znaną wcale, jak np. „Napoleon w Ostródzie” czy „Emil Bering, dobroczyńca ludzki”. Kolejny pomysł na upowszechnianie najbliższej historii to audycje radiowe, które emitowane były w Radiu Mazury. Tak szeroki zakres działań zaprowadził członków stowarzyszenia do stworzenia pisma. Podejmowało ono tematy przede wszystkim kulturowe, znalazło się tu miejsce na historię lokalną i kulturalną Ostródy. Trudności, na jakie napotyka wiele organizacji pozarządowych, czyli brak środków, zaangażowanie tylko społeczne i in. spowodowały, że niemożliwe stało się systematyczne wydawanie pisma. Z tym również stowarzyszenie sobie poradziło.
- Z powodu braku środków zaczęliśmy publikować „Prowincję” wolontarystycznie – wspomina Ryszard Bogucki. - To, co pierwotnie miało być kwartalnikiem, w zasadzie okazało się być nieregularnikiem; w sumie ukazały się cztery edycje pisma. Założyliśmy też stronę internetową stowarzyszenia, na której umieściliśmy elektroniczne wydania naszego pisma.
Uzupełnieniem działań o charakterze medialnym są bezpośrednie spotkania z mieszkańcami. Stowarzyszenie organizuje odczyty, jak wieczorki poświęcone lokalnej historii, czy wystawy. Dużym zainteresowaniem cieszyły się wystawy historyczne o Ostródzie czy wystawa pt. „Spotkania z historią bliską”, zorganizowana przy współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.
Do największych osiągnięć członkowie stowarzyszenie zaliczają opracowanie w latach 2006 i 2007 katalogu nieznanych zabytków powiatu ostródzkiego. Są to pomniki pamięci historycznej, które zostały pominięte przy uwzględnianiu zabytków historycznych powiatu Ostródzkiego, jak pomniki z okresu I wojny światowej, kamienie pamiątkowe czy cmentarze.
Stowarzyszenie realizując swoje działania statutowe, współpracuje również z wieloma partnerami, w tym z Rosji i Niemiec. „Sasinia” zrealizowała w sumie trzy projekty z udziałem partnerów niemieckich oraz z Gusiewa z Obwodu Kaliningradzkiego Federacji Rosyjskiej.

Dla sektora

Działając w głównym obszarze programowym, jakim jest popularyzacja dziedzictwa kulturowego ziemi ostródzkiej, stowarzyszenie nawiązało kontakty z wieloma innymi ostródzkimi organizacjami pozarządowymi. Z czasem przerodziły się one w bardziej stabilną współpracę.
- Mniej więcej od 2002 r. zaczęliśmy współdziałać i stworzyliśmy partnerstwo na rzecz forum organizacji pozarządowych. Naturalną konsekwencją było późniejsze współtworzenie przez nasze stowarzyszenie Rady Organizacji Pozarządowych Powiatu Ostródzkiego – mówi Ryszard Bogucki.
Wraz z rozwojem działalności stowarzyszenia i w odpowiedzi na impulsy ze środowiska o potrzebie systemowego wsparcia organizacji pozarządowych zrodził się pomysł stworzenia Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych CWOP. Główny patronat nad CWOP-em objęła Rada Organizacji Pozarządowych Powiatu Ostródzkiego; teraz CWOP obsługuje Radę od strony administracyjnej (czyli przekazuje informacje, powiadamia o spotkaniach, organizuje je itp.). Obecnie Centrum funkcjonuje w strukturach Sasinii, jako główny element kolejnego obszaru programowego stowarzyszenia, jakim jest wspieranie organizacji pozarządowych. „Sasinii” i ostródzkim organizacjom udało się wypracować standardy funkcjonowania Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych. Zgodnie z nimi Centrum wspiera inne organizacje poprzez szkolenia, doradztwo oraz pomoc administracyjną i merytoryczną. Zasięg działania to teren całego powiatu ostródzkiego. Obecnie w CWOP pracują tylko wolontariusze.
Oprócz bezpośredniego wsparcia organizacji „Sasinia” uczestniczy w najważniejszych dla sektora pozarządowego procesach – integracji, reprezentacji i współpracy z samorządem. Siłami CWOP, Sasinii i Rady Organizacji Pozarządowych Powiatu Ostródzkiego, przy współudziale starostwa, zostały zorganizowane Targi Organizacji Pozarządowych Powiatu Ostródzkiego TOPPO 2007. Są to targi, na których odbywa się integracja środowiska organizacji, mają one możliwość prezentacji swoich działań, jest też okazja do skorzystania z konsultacji ekspertów. Rada Organizacji Pozarządowych Powiatu Ostródzkiego została nagrodzona właśnie za Targi TOPPO 2007 statuetką „Godni Naśladowania” w konkursie na najlepszą inicjatywę reprezentacji sektora pozarządowego województwa warmińsko-mazurskiego.

Nowe drogi

„Sasinia” jest aktywna na wielu polach i podejmuje coraz to nowsze wyzwania. Jak twierdzi Małgorzata Hołubiec, członek Stowarzyszenia, jest ono zainteresowane pełnieniem funkcji „parasola”, czyli wspieraniem ciekawych i potrzebnych inicjatyw, jak wolontariat studencki, gdzie stowarzyszenie pozyskiwało wolontariuszy, poszukiwało odbiorców ich działań i doprowadzało do spotkania o się tych dwóch grup. Członkowie stowarzyszenia udzielają się w środowisku pozarządowym, przykładem jest tu prezes Ryszard Bogucki, który pełni funkcję wiceprzewodniczącego Rady Organizacji Pozarządowych Powiatu Ostródzkiego i taką samą funkcję w Radzie Organizacji Pozarządowych Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Stowarzyszenie myśli też o kolejnych obszarach, jak chociażby ekonomia społeczna.
Jednocześnie jednak boryka się z problemami dnia codziennego. Swoje działania opiera, oprócz składek członkowskich, na środkach zewnętrznych, pracując metodą projektową. Ma w tej dziedzinie spore doświadczenie, pozyskało już bowiem środki ze źródeł prywatnych i publicznych, jak Polsko Amerykańska Fundacja Wolności (Program RITA) czy Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. Brakuje jednak stabilizacji, dlatego jako główne potrzeby czy problemy członkowie stowarzyszenia określają brak pracownika etatowego oraz małe wsparcie Urzędu Miasta.
„Sasinia” poszukuje wciąż nowych dróg i możliwości rozwoju. Do najnowszych należy przystąpienie do Sieci Wspierania Rozwoju Lokalnego HEROLD. Zespół stowarzyszenia wierzy bowiem, iż wszystkie działania, jakie podejmuje, zarówno popularyzacja dziedzictwa kulturowego ziemi ostródzkiej, jak pomoc organizacjom pozarządowym i inne, prowadzą wprost do wszechstronnego rozwoju lokalnego, czyli rozwoju społeczności lokalnej powiatu ostródzkiego.

Beata Nadziejko-Głuszak